Tasarım ve Geliştirme

Bir ürünün ya da hizmetin tasarım çalışmasını tek kayıtta toplar ve ISO 9001 §8.3’ün istediği tüm kanıtları üretir. Çıktı, denetimde tek belge olarak sunulabilen Tasarım Dosyası raporudur.

§8.3 hariç tutulabilen bir maddedir. Tasarım yapmayan kuruluşlar bu modülü kapatır; tasarım yapanlar için sertifikasyonun en çok kayıt isteyen maddesidir.

Yapı

Kayıt	ISO maddesi	Nedir
Tasarım Projesi (TAS-0001)	8.3.1–8.3.2	Proje künyesi ve planlama bilgileri.
Girdi	8.3.3	Tasarım girdisi olan şart.
Çıktı	8.3.5	Tasarım çıktısı, kabul kriteriyle.
Kontrol	8.3.4	Gözden geçirme · doğrulama · geçerli kılma.
Değişiklik	8.3.6	Tasarım değişikliği ve yetkilendirmesi.

Alt kayıtların hepsi proje detay sayfasındaki pencerelerden yönetilir.

Planlama künyesi (§8.3.2)

Proje formunda künyeye ek olarak §8.3.2’nin istediği planlama alanları bulunur:

• Tasarım ekibi (çoklu kullanıcı)
• Arayüzler — hangi taraflar/birimler arasında koordinasyon gerekiyor
• Müşteri katılımı — müşteri/kullanıcı hangi noktalarda dahil
• Kontrol düzeyi — projeye uygulanacak kontrol yoğunluğu
• Ürün adı, müşteri, ilgili süreç, planlanan bitiş

Yaşam döngüsü

Planlama → Tasarım → Doğrulama → Geçerli Kılma → Onay → Serbest Bırakıldı
              ▲                                    │              │
              └────────────── Reddet ──────────────┘     Tekrar Aç ┘
                      her aktif durumdan İptal

Onay adımı kuruluşunuzun onay zincirine bağlanabilir. Onay burada özel bir anlam taşır: tasarım çıktısının serbest bırakılmasının yetkilendirilmesi (§8.3.5).

Girdiler (§8.3.3)

Her girdi satırında: tür · kaynak · zorunlu mu · açıklama.

Girdiler tasarımın başlangıç şartlarıdır; müşteri şartları, yasal şartlar, önceki benzer tasarımlardan gelen bilgi, performans beklentileri gibi.

Çıktılar (§8.3.5)

Her çıktı satırında:

Alan	Not
Tür, açıklama
Kabul kriteri	§8.3.5 b — çıktının kabul edilebilir olma ölçütü.
Temel özellikler	§8.3.5 d — güvenli ve doğru kullanım için kritik özellikler.
İlgili girdi	Hangi girdiyi karşılıyor.
Doküman bağı	Çıktının resmî belgesi (Doküman modülündeki kayıt).
Girdileri karşılıyor mu	İşaret.

Çıktı–girdi bağı, §8.3.5 a’nın (“çıktılar girdi şartlarını karşılamalı”) izlenebilir kanıtını üretir.

Kontroller (§8.3.4)

Üç faaliyet sabittir — standardın kendisidir, değiştirilemez:

Tür	Sorusu
Gözden geçirme	Tasarım şartları karşılamaya uygun ilerliyor mu?
Doğrulama	Çıktılar girdi şartlarını karşıladı mı?
Geçerli kılma	Ürün/hizmet amaçlanan kullanımda çalışıyor mu?

Her kontrolde bir sonuç girilir: Geçti · Şartlı · Başarısız.

Bulgudan aksiyon (§8.3.4 e)

Sonucu şartlı ya da başarısız olan kontrollerde Aksiyon Oluştur butonu çıkar → düzeltici tipte aksiyon açar. Bağlı aksiyonlar proje düzeyinde listelenir.

§8.3.4 e “problemlerin çözümü için gerekli faaliyetler” der; bu buton onun karşılığıdır.

Donma kuralı (§8.3.6)

Bu, modülün en kritik davranışıdır:

Proje Serbest Bırakıldı (ya da İptal) durumuna geçtiğinde girdi ve çıktı kayıtları donar — eklenemez, düzenlenemez, silinemez. Denemeler sunucu tarafında da reddedilir.

Serbest bırakılmış bir tasarıma sonradan yapılan her müdahale bir Değişiklik kaydından yürür:

Alan	Not
Gerekçe	Neden değişiyor.
Etki	Nelere etki ediyor.
Gözden geçirme sonucu
Önleyici önlem	Olumsuz etkileri önlemek için ne yapıldı.
Karar	Beklemede / Onaylandı / Reddedildi + karar veren ve tarih.

Kontroller donmaz — serbest bırakıldıktan sonra da eklenebilir; denetim kanıtı büyümeye devam eder. Yalnız iptal edilen projede kapalıdır.

Tasarım Dosyası raporu

Detay sayfasından bağımsız, yazdırılabilir bir rapor açılır ve PDF olarak indirilir. Rapor künye, planlama, girdiler, çıktılar, kontroller ve değişiklikleri tek belgede toplar — denetimde §8.3 için istenen dosyanın kendisidir. PDF arka planda hazırlanır ve Raporlar bölümüne düşer.

Hatırlatma

Planlanan bitişe 7 gün kala ve tarih geçtiğinde proje sorumlusuna bildirim gider. Planlanan bitiş tarihleri takvimde görünür.

Dashboard’da ne var?

Durum kutuları · kontrol türü (gerçekleşen / planlanan) · kontrol sonucu dağılımı · durum, tip ve kontrol düzeyi dağılımları · §8.3 kayıt bütünlüğü — hangi projelerde girdi, çıktı ya da kontrol kaydı eksik olduğunu gösterir.

Genel dashboard’da ayrıca “termini geçen” ve “onay bekleyen” dikkat kutuları bulunur.

Yetkiler

Standart yetkilere ek olarak onaylama ayrı bir yetkidir — çıktının serbest bırakılmasını yetkilendiren makam.

İlgili

• Tasarım ve Geliştirme modülüne genel bakış
• Değişiklik Yönetimi
• Doküman Yönetimi